انجمن زیست شناسی ایران مجله زیست شناسی ایران 2008-9406 9 بهار و تابستان 2025 08 23 اختلالات تکاملی سیستم عصبی جنین انسان در اثر مواجهه با عوامل بیولوژیک تهدیدزا: یک مرور نظام مند 32 42 2518 FA محمد جواد جعفری کارمند دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه 0009-0000-7376-5977 علی احمدی ایران، همدان، دانشگاه پیام نور مرکز اسدآباد، گروه زیست‌شناسی 0000-0003-1572-0193 Journal Article 2025 08 04 زمینه و هدف: اختلالات تکامل سیستم عصبی جنین به عنوان اثرات مهمی از تعامل با عوامل بیولوژیکی خطرناک، به‌ویژه در فازهای بحرانی بارداری شناخته شده‌اند. عوامل پاتوژنیک می‌توانند از طریق جفت وارد بدن جنین شده و به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر روی بافت های در حال تکامل مغز جنین اثر بگذارند و یا از طریق پاسخ‌های ایمنی مادر اثرات غیرمستقیمی را به دنبال داشته باشند. این مطالعه، با هدف تجزیه و تحلیل سیستماتیک یافته‌های علمی درباره اثر عوامل بیولوژیکی خطرناک بر تکامل عصبی جنین تدوین شده است.<br><br>مواد و روش ها: جست‌وجوی منابع در پایگاه‌های PubMed، Scopus و Web of Science در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد و از مجموع 352 مقاله شناسایی‌شده، پس از غربال‌گری، ۳۲ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.<br><br>یافته ها: نتایج این مطالعه نشان دادند که ویروس‌هایی مانند ویروس زیکا، نیپا، تب دنگ، سیتومگالوویروس انسانی، کروناویروس سندرم حاد تنفسی-۲، کووید-19 و ویروس هرپس و همچنین عوامل باکتریایی و انگلی مانند لیستریا مونوسیتوژنز، اشرشیا کولی، استرپتوکوکوس و توکسوپلاسما گوندی ای عمدتاً با اختلالات ساختاری و عملکردی مغز جنین مرتبط هستند.<br><br>نتیجه گیری: یافته‌ها بر اهمیت راهبردهای پیشگیری، پایش و غربال‌گری در دوره بارداری برای کاهش خطر اختلالات تکامل سیستم عصبی جنین تأکید می‌کنند. https://www.ijbio.ir/article_2518_6ef80bb237adf4b6f77d0700e1255907.pdf