انجمن زیست شناسی ایران مجله زیست شناسی ایران 2008-9406 9 بهار و تابستان 2025 08 23 نقش باکتریهای افزایش دهنده رشد گیاهان(PGPR) در کشاورزی پایدار و کاهش کاربرد سموم و کودهای شیمیایی 15 31 2517 FA مرتضی قربانی گروه زیست شناسی ،پردیس علوم پایه ، دانشگاه بیرجند 0000-0002-0059-4676 Journal Article 2025 07 28 رشد گیاهان در خاکهای کشاورزی توسط تعداد زیادی فاکتورهای زنده و غیر زنده تحت تأثیر قرار می گیرد ، ناحیه اطراف ریشه یعنی ریزوسفر از نظر مواد غذایی نسبتاً غنی است زیرا حدود 40 درصد فرآورده های فتوسنتز از ریشه خارج می شوند در نتیجه در ریزوسفر جمعیت های میکروبی فعالی بوجود می آیند که برای رشد گیاهان ممکن است مفید، مضر یا بی‌تأثیر باشند. امروزه اهمیت جمعیت‌ میکروبی ریزوسفر برای نگهداری سلامت ریشه، جذب مواد غذایی و تحمل استرس‌های محیطی شناخته شده است. دست کاری جمعیت میکروبی ریزوسفر از طریق تلقیح باکتریهای مفید جهت افزایش رشد گیاهان بطور قابل توجهی درمطالعات آزمایشگاهی و گلخانه‌ای مورد توجه قرار دارد.پتانسیل‌ها و فواید زیست محیطی این روش منجر به کاهش استفاده از سموم و کودهای شیمیایی وکمک به بهبود فرآیند کشاورزی پایدار می‌شود.پیشرفت‌های اخیر در دانش ما در مورد تعامل‌ها وبرهمکنشهای بیولوژیکی که در ریزوسفر اتفاق می‌افتند و پیشرفتهایی که در فرمولاسیون فرآورده‌های بیولوژیک صورت گرفته است استفاده تجاری از فرآیند‌های برهمکنش مفید را تسهیل می‌کند. https://www.ijbio.ir/article_2517_c5dc3e08849bec07e33ca353de62ea04.pdf