انجمن زیست شناسی ایران مجله زیست شناسی ایران 2008-9406 9 بهار و تابستان 2025 08 23 مروری بر ویژگی‌های بوم‌شناختی، پیشینه تاریخی و کاربردهای بالینی زالوهای طبی (Hirudo spp.) 1 14 2516 FA علیرضا رادخواه گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران سهیل ایگدری گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران هادی پورباقر گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج علی معزی گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2023 08 23 زالودرمانی (هیرودوتراپی) یکی از کهن‌ترین روش‌های طب سنتی است که در دهه‌های اخیر با کشف ترکیبات زیست‌فعال در بزاق زالو و تأیید کاربردهای بالینی آن توسط سازمان‌های معتبر مانند سازمان غذا و دارو (FDA)، جایگاه خود را در پزشکی مُدرن بازیافته است. این مطالعه مروری با هدف بررسی جامع ویژگی‌های بوم‌شناختی، زیست‌شناسی، پیشینه تاریخی، مبنای علمی اثرات درمانی و کاربردهای بالینی زالوهای طبی (به ویژه گونه‌های جنس Hirudo) انجام شده است.زالوها با پراکندگی وسیع در زیستگاه‌های آبی سراسر جهان، دارای انعطاف‌پذیری فیزیولوژیکی بالایی هستند که به آن‌ها امکان بقا در شرایط محیطی متغیر را می‌دهد. از مهم‌ترین گونه‌های طبی می‌توان به زالوی اروپایی (H. medicinalis)، شرقی (H. orientalis) و مجارستانی (H. verbana) اشاره کرد.بزاق این جانوران منبع غنی از مولکول‌های زیست‌فعال از جمله هیرودین (به‌عنوان قوی‌ترین ضد انعقاد طبیعی)، آپیراز (مهارکننده تجمع پلاکتی)، هیالورونیداز (افزاینده نفوذپذیری بافتی) و ترکیبات ضدالتهابی (بدلین و اگلین) است. امروزه، کاربردهای بالینی زالودرمانی شامل نجات فلپ‌های جراحی دچار احتقان وریدی، کاهش درد و بهبود عملکرد در استئوآرتریت زانو و به‌صورت محدودتر در درمان میگرن، بیماری‌های التهابی پوست و زخم‌های دیابتی است. موفقیت این روش مستلزم رعایت پروتکل‌های استاندارد بالینی، به‌کارگیری آنتی‌بیوتیک برای پیشگیری از عفونت با باکتری‌های همزیست و آگاهی از موارد منع مصرف است. https://www.ijbio.ir/article_2516_8d09e4b85c783cbc30c9b8ae175f2d33.pdf